Z dniem 20 września br. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1255.t.j.) przestało formalnie obowiązywać.
Stało się tak za sprawą art. 66 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, zgodnie z którym przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane zmienionej tą właśnie ustawą zachowywały swoją moc obowiązującą do czasu wejścia w życie nowych aktów wykonawczych, nie dłużej jednak niż przez wskazany w tym przepisie okres.
Pierwotnie było to 36 miesięcy, w 2022 r. przedłużono go do 60 miesięcy, by finalnie w 2024 r. określić okres obowiązywania tych aktów na maksymalnie 84 miesiące. Czas ten minął właśnie 20 września 2026 r.
Przy okazji nadmienić należy, że na tej samej podstawie wygasło również wydane w oparciu o delegację z art. 7 ust. 3 ustawy Prawo budowlane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U.1999.74.836).
Sytuacja ta jest mocno niepokojąca, szczególnie w kontekście rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem jest to najważniejszy akt prawny dla każdego uczestnika procesu budowlanego. Stanowi ono fundament dla architektów, inżynierów oraz inwestorów, określając precyzyjne parametry, jakie musi spełnić obiekt, aby mógł legalnie powstać i być użytkowany. Zatem formalne uchylenie obowiązywania tego aktu i brak jego zastąpienia nowym jest niebezpiecznym precedensem.
Aby „załatać” zaistniałą sytuację Ministerstwo Rozwoju i Technologii 18 września wydało komunikat, w którym stwierdziło, że od dnia 20 września 2026 r. w okresie 18 miesięcy do budowy, wykonywania robót budowlanych oraz do utrzymywania i użytkowania budynków mieszkalnych stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące warunków technicznych. Innymi słowy ministerstwo w formie deklaratoryjnej wytycznej poinformowało uczestników rynku budowlanego, że od 20 września mimo utraty mocy nadal mają stosować oba w/w rozporządzenia w procesach projektowym oraz inwestycyjnym.
Pełna treść komunikatu ministerstwa TUTAJ.
Przyjęte rozwiązanie budzi uzasadnione wątpliwości i obawy. Jest wiadomym, że ministerstwo pracuje już od dłuższego czasu nad nowym rozporządzeniem dotyczącym nowych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak widać problematyka oraz tempo prac nie pozwoliły na ich zakończenie w wymaganym terminie. Zastanowienie budzi jednak kwestia, dlaczego w takiej sytuacji nie zdecydowano o kolejnej nowelizacji ustawy o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami i wydłużeniu terminu obowiązywania obu aktów wykonawczych o kolejne 18 miesięcy w trybie ustawowym? Nie stwarzałoby to żadnych zagrożeń. Natomiast w przyjętym rozwiązaniu się one czają. Oczywiście uczestnicy procesu budowlanego nie mając innego wyjścia będą zmuszeni zastosować się do wykładni przedstawionej w komunikacie ministerstwa. Jednakże co się wydarzy, gdy zaistnieje spór na etapie realizacji inwestycji? Jeżeli strona postępowania nie zgadzająca się z ustaleniami pozwolenia na budowę zaskarży tę decyzję do sądu istnieje duża niewiadoma co do oceny przez sądy zastosowanej formy „prolongowania” obowiązywania przepisów technicznych. Z formalnoprawnego punktu widzenia to może być duży kłopot dla wielu inwestorów.
Mamy już wystarczający bałagan z przedłużającą się reformą planowania i zagospodarowania przestrzennego. Niepotrzebne są nam kolejne trudności w obszarze inwestycji budowlanych związane z kwestionowaniem podstawy i legalności uzyskiwanych pozwoleń na budowy.
Oby nowe akty wykonawcze zastępujące te, które właśnie przestały obowiązywać zostały przygotowane jak najszybciej, zdecydowanie przed upływem kolejnych 18 miesięcy, które ministerstwo wyznaczyło w swoim komunikacie.
